شرح حال بیمار
مردی در دهه سوم زندگی با ۲ ماه ریزش مو به کلینیک مراجعه کرد.
یافتههای بالینی:
-
ریزش مو در کل پوست سر
-
درگیری بخش خارجی هر دو ابرو
-
کانونهای کوچک، نامنظم و پراکنده آلوپسی
-
تست Hair-pull: منفی
-
بدون خارش، درد، پوستهریزی یا اسکار
-
سابقه مصرف دارو: نداشت
-
سابقه تماس جنسی: مثبت
(تصویر بالینی در صفحه اول مقاله، ریزش پراکنده و نامنظم در پوست سر و ابروها را نشان میدهد.)
آلوپسی منتشر پوست سر و ابروها
بیمار تحت تریکوسکوپی و بیوپسی پوست سر قرار گرفت.
تشخیص
C. آلوپسی سیفیلیتی (Syphilitic Alopecia)
یافتههای آزمایشگاهی و پاتولوژیک
آزمایشهای سرولوژیک:
-
RPR: 1:512
-
TPPA: مثبت
-
HIV: منفی
تریکوسکوپی:
-
کاهش واضح تراکم مو
-
ناهمگونی قطر ساقه مو
-
فولیکولهای خالی
-
Yellow dots
-
Black dots
-
Exclamation mark hairs
-
موهای ولوس
(در تصویر تریکوسکوپی صفحه دوم، این یافتهها همراه با عروق سطحی پیچخورده دیده میشوند.)
آلوپسی منتشر پوست سر و ابروها
هیستوپاتولوژی:
-
ارتشاح لنفوسیتی اطراف فولیکولها
-
حضور سلولهای پلاسما
-
رنگآمیزی ایمونوفلورسانس مستقیم: حضور Treponema pallidum در اطراف فولیکولها
درمان و سیر بالینی
درمان:
-
پنیسیلین بنزاتین ۲.۴ میلیون واحد
-
تزریق عضلانی هفتگی × ۳ هفته
پس از ۲ ماه:
-
رشد مجدد موهای سر و ابروها آغاز شد.
مروری بر آلوپسی سیفیلیتی
آلوپسی سیفیلیتی (SA) تظاهر نسبتاً نادر سیفلیس ثانویه است و شیوع آن حدود ۲.۹٪ تا ۱۱.۲٪ گزارش شده است.
در برخی موارد، ریزش مو تنها علامت بیماری است که تشخیص را دشوار میکند.
انواع بالینی SA:
-
Moth-eaten (شایعترین و تیپیکترین)
کانونهای متعدد کوچک شبیه خوردگی بید -
منتشر (Diffuse)
ریزش منتشر پوست سر، ابرو، مژه و موهای بدن -
مختلط
نوع منتشر میتواند با ریزش بخش خارجی یکسوم ابرو همراه باشد.
یافتههای تریکوسکوپی شاخص در SA
-
Black dots
-
Yellow dots
-
نواحی آلوپسی لکهای
-
هیپوپیگمانتاسیون ساقه مو
این تغییرات تا حدی شبیه Telogen effluvium هستند، زیرا واسکولیت کوچکعروقی ایمنیواسطه چرخه رشد مو را مختل میکند.
تشخیص افتراقی آلوپسی غیر اسکاری
۱️⃣ آلوپسی آرهآتا
-
پلاکهای موضعی
-
موهای علامت تعجب
-
ارتشاح لنفوسیتی پریبولبار («دسته زنبور»)
-
افزایش موهای کاتاژن/تلوژن
۲️⃣ تینئا کاپیتیس
-
شایع در کودکان
-
التهاب، پوستهریزی، پوسچول
-
وجود هیف یا اسپور در ساقه مو
۳️⃣ تریکوتیلومانیا
-
نواحی نامنظم
-
موهای شکسته با طولهای متفاوت
-
بدون التهاب واضح
در این بیمار، عدم وجود عناصر قارچی، نبود موهای شکسته و وجود T. pallidum در رنگآمیزی ایمونوهیستوشیمی به نفع SA بود.
نکته کلیدی برای متخصصان پوست
سیفلیس «مقلد بزرگ» است.
آلوپسی سیفیلیتی میتواند بهطور کامل شبیه:
-
آلوپسی آرهآتا
-
تریکوتیلومانیا
-
تینئا کاپیتیس
ظاهر شود.
بنابراین، در بیمارانی که آلوپسی تنها علامت بالینی است، باید حتماً سیفلیس در تشخیص افتراقی مدنظر قرار گیرد.
جمعبندی
در این گزارش، آلوپسی منتشر پوست سر و ابروها تنها تظاهر سیفلیس ثانویه بود.
ترکیب یافتههای:
-
شرح حال تماس جنسی
-
سرولوژی مثبت
-
تریکوسکوپی مشخص
-
هیستوپاتولوژی همراه با سلولهای پلاسما
-
شناسایی T. pallidum
به تشخیص قطعی منجر شد.
تشخیص بهموقع و درمان با پنیسیلین منجر به رشد مجدد موها گردید.
در مواجهه با آلوپسی غیر اسکاری با الگوی غیرتیپیک، همیشه سیفلیس را به خاطر بسپارید.
منبع:
