ارزش پیشآگهی حجم پلاک در بیمارانی با نخستین تشخیص بیماری عروق کرونر
زیرمطالعهای از کارآزمایی تصادفی PROMISE
آنژیوگرافی کرونری با توموگرافی کامپیوتری (CCTA) امروزه یکی از ابزارهای خط اول در ارزیابی بیماران با شک به بیماری عروق کرونر (CAD) است. این روش علاوه بر بررسی تنگی عروق، امکان مشاهده مستقیم و کمیسازی پلاکهای آترواسکلروتیک را فراهم میکند.
با وجود پیشرفت در تحلیل کمی پلاک (از جمله حجم کل پلاک و اجزای کلسیفیه و غیرکلسیفیه)، اطلاعات محدودی درباره ارزش پیشآگهی این شاخصها در بیماران با ریسک پایینتر یا در مراحل اولیه بیماری وجود دارد. این مطالعه با هدف بررسی نقش پیشبینیکننده حجم و بار پلاک در بیماران علامتدار بدون سابقه CAD انجام شد.
طراحی مطالعه
این تحلیل ثانویه (post hoc) از کارآزمایی تصادفی چندمرکزی PROMISE انجام شد که در ۱۹۳ مرکز در آمریکای شمالی بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴ اجرا شد.
جمعیت مورد مطالعه
-
۴۲۶۷ بیمار علامتدار بدون سابقه CAD
-
میانگین سن: ۶۰.۴ سال
-
۵۱.۵٪ زن
-
میانه ریسک ۱۰ ساله ASCVD: 11٪
میانه حجم کل پلاک (TPV):
۳۹.۸ میلیمتر مکعب
شاخصهای کمی پلاک
در این مطالعه، شاخصهای زیر با استفاده از نرمافزار تخصصی در هسته مرکزی تحلیل شدند:
-
TPV: حجم کل پلاک
-
CPV: حجم پلاک کلسیفیه
-
NCPV: حجم پلاک غیرکلسیفیه
-
LAPV: حجم پلاک با دانسیته پایین
-
TPB: بار کل پلاک (درصد نسبت به حجم رگ)
-
NCPB: بار پلاک غیرکلسیفیه
بار پلاک با نرمالسازی حجم پلاک نسبت به حجم رگ محاسبه شد.
پیامد اصلی
پیامد اولیه:
MACE شامل:
-
مرگ به هر علت
-
انفارکتوس غیرکشنده
-
بستری به دلیل آنژین ناپایدار
در پیگیری میانه ۲۵ ماهه، ۲.۸٪ بیماران دچار MACE شدند.
نتایج کلیدی
۱️⃣ ارتباط بار پلاک با MACE
پس از تعدیل برای:
-
سن
-
جنس
-
ریسک ASCVD
-
مصرف استاتین
-
نمره CAC
-
تنگی ≥۵۰٪
-
پلاکهای پرخطر (HRP)
دو شاخص بهطور مستقل پیشبینیکننده MACE باقی ماندند:
-
TPB (به ازای هر ۱۰٪ افزایش):
aHR = 1.18 (P = .006) -
NCPB (به ازای هر ۱۰٪ افزایش):
aHR = 1.20 (P = .007)ارزش پیشآگهی حجم پلاک در بیمار…
حجم مطلق پلاک (TPV) پس از تعدیل کامل دیگر معنادار نبود، اما بار پلاک اهمیت مستقل خود را حفظ کرد.
آستانههای بهینه پیشبینی خطر
با استفاده از تحلیل ROC، آستانههای زیر برای افزایش معنیدار خطر MACE تعیین شد:
| شاخص | آستانه | افزایش خطر |
|---|---|---|
| TPV | ≥۸۷ mm³ | aHR = 2.07 |
| TPB | ≥۳۵٪ | aHR = 1.96 |
| NCPB | ≥۲۰٪ | aHR = 1.77 |
بیماران بالاتر از این آستانهها تقریباً ۲ تا ۳ برابر افزایش خطر MACE داشتند.
ارزش پیشآگهی حجم پلاک در بیمار…
در نمودارهای صفحه ۷ مقاله، منحنیهای Kaplan-Meier افزایش واضح نرخ رویداد را در بیماران بالای این آستانهها نشان میدهند.
یافته مهم در بیماران با CAC صفر
در زیرگروه بیماران با CAC = 0:
-
بار پلاک غیرکلسیفیه (NCPB) همچنان با افزایش خطر MACE مرتبط بود.
-
این یافته نشان میدهد که صفر بودن نمره کلسیم بهتنهایی کافی برای رد خطر نیست.
ارزش پیشآگهی حجم پلاک در بیمار…
اهمیت بالینی برای پزشکان
این مطالعه چند پیام کلیدی دارد:
-
حتی در بیماران بدون سابقه CAD و با ریسک متوسط،
بار پلاک کرونری اهمیت پیشآگهی مستقل دارد. -
نرمالسازی حجم پلاک نسبت به حجم رگ (Plaque Burden)
از حجم مطلق پلاک اطلاعات بالینی معنادارتری ارائه میدهد. -
بیماران با TPB ≥۳۵٪ یا NCPB ≥۲۰٪
ممکن است نیازمند:-
تشدید درمانهای پیشگیرانه
-
کنترل شدیدتر لیپید
-
پایش دقیقتر بالینی
باشند.
-
-
رویکرد جدید از «تنگیمحور» به «پلاکمحور» در ارزیابی CAD در حال شکلگیری است.
محدودیتها
-
تحلیل ثانویه و اکتشافی
-
پیگیری نسبتاً کوتاه (۲۵ ماه)
-
تحلیل کمی پلاک زمانبر و وابسته به نرمافزار
-
نیاز به اعتبارسنجی خارجی آستانههای تعیینشده
جمعبندی
در بیماران علامتدار بدون سابقه CAD،
بار کل پلاک (TPB) و بار پلاک غیرکلسیفیه (NCPB) اندازهگیریشده با CCTA، پیشبینیکننده مستقل رویدادهای قلبیعروقی عمده هستند.
آستانههای کمی نسبتاً پایین (TPV ≥۸۷ mm³، TPB ≥۳۵٪، NCPB ≥۲۰٪) با افزایش دو تا سه برابری خطر MACE همراه بودند.
این یافتهها میتوانند در آینده به بهبود استراتژیهای پیشگیری اولیه و طبقهبندی ریسک در مراحل ابتدایی آترواسکلروز کمک کنند، هرچند مطالعات آیندهنگر برای تأیید کاربرد بالینی آنها ضروری است.
منبع:
ارزش پیشآگهی حجم پلاک در بیمارانی که برای اولین بار بیماری عروق کرونر در آنها تشخیص داده شده است
