بار جهانی، منطقه‌ای و ملی سرطان‌های استخوان (۱۹۹۰–۲۰۲۳) و پیش‌بینی روند تا ۲۰۵۰: تمرکز بر خاورمیانه و شمال آفریقا
سرطان‌های اولیه استخوان شامل نئوپلاسم‌های بدخیم استخوان و غضروف مفصلی هستند که اگرچه شیوع relative کمی دارند، اما بار ناتوانی و مرگ‌ومیر قابل‌توجهی، به‌ویژه در گروه‌های سنی جوان‌تر ایجاد می‌کنند. شناخت روند تغییرات این بیماری در سطح جهانی و منطقه‌ای (از جمله خاورمیانه) برای برنامه‌ریزی‌های نظام سلامت حیاتی است.
هدف
برآورد بار جهانی، منطقه‌ای (شامل خاورمیانه و شمال آفریقا) و ملی سرطان‌های استخوان از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ و پیش‌بینی روند بروز و مرگ‌ومیر تا سال ۲۰۵۰ بر اساس داده‌های مطالعه بار جهانی بیماری‌ها (GBD 2023).
طراحی و روش‌شناسی
این مطالعه سیستماتیک با استفاده از داده‌های GBD 2023، بروز، مرگ‌ومیر و سال‌های عمر از دست‌رفته به دلیل ناتوانی (DALYs) را در ۲۰۴ کشور و منطقه بررسی کرد.
- دامنه پوشش: این بررسی منحصراً به نئوپلاسم‌های بدخیم اولیه استخوان و غضروف مفصلی (کدهای ICD-10: C40–C41) اختصاص دارد و متاستازهای استخوانی و سارکوم‌های بافت نرم را شامل نمی‌شود.
یافته‌های کلیدی جهانی
- آمار کلی: در سال ۲۰۲۳، تعداد ۱۱۱,۰۰۰ مورد جدید، ۷۶,۶۰۰ مرگ و ۳.۰۲ میلیون DALY ناشی از سرطان استخوان در جهان ثبت شد.
- الگوی سنی (Bimodal): بروز بیماری دارای دو قله مشخص در سنین ۱۰ تا ۱۴ سال (نوجوانان) و ۶۵ تا ۶۹ سال (سالمندان) بود.
- رشد آینده تا ۲۰۵۰: پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که از سال ۲۰۲۴ تا ۲۰۵۰، موارد بروز جهانی ۷۷.۵٪ و مرگ‌ومیر ناشی از آن ۱۰۰.۹٪ افزایش خواهد یافت.
وضعیت منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا
بر اساس داده‌های استخراج‌شده از این تحلیل سیستماتیک برای منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (که شامل ایران نیز می‌شود):
- بروز در سال ۲۰۲۳: حدود ۸.۷۵ هزار مورد جدید ثبت شد و نرخ استاندارد شده سنی (ASR) بروز آن به ۱.۵ در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر رسید که نشان‌دهنده یک روند افزایشی ۱۵.۹ درصدی نسبت به سال ۱۹۹۰ است.
- مرگ‌ومیر و DALY: مرگ‌ومیر این منطقه در سال ۲۰۲۳ حدود ۵.۲۰ هزار نفر (با نرخ ASR برابر با ۱.۰ در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر) بود و شاخص DALY نیز روند کاهشی ملایمی (حدود ۱۱.۲٪-) را از سال ۱۹۹۰ تجربه کرده است.
- چشم‌انداز تا سال ۲۰۵۰: پیش‌بینی می‌شود منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به همراه منطقه آسیای جنوبی، شرقی و اقیانوسیه، بالاترین نرخ استاندارد شده سنی بروز (ASR) را تا سال ۲۰۵۰ (حدود ۲.۰ در هر ۱۰۰,۰۰۰ نفر) به خود اختصاص دهند.
نتیجه‌گیری و کاربرد بالینی
بار سرطان استخوان به شدت تحت تأثیر سن، جغرافیا و مناطق اقتصادی قرار دارد. در حالی که کشورهای پردرآمد شاهد ثبات یا کاهش نرخ‌های استاندارد شده بوده‌ام، مناطق در حال گذار مانند خاورمیانه و شمال آفریقا با رشد بروز و چالش‌های روبه‌روی ساختاری مواجهند.
پیش‌بینی افزایش چشمگیر موارد تا سال ۲۰۵۰، ضرورت توسعه زیرساخت‌های تشخیصی زودهنگام، ارتقای سطح دسترسی به درمان‌های تخصصی ارتوپدی-انکولوژی و تقویت ثبت ملی سرطان را در این مناطق بیش از پیش برجسته می‌کند.
مقاله اصلی:
بار جهانی، منطقه‌ای و ملی سرطان‌های استخوان، ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳، همراه با پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۵۰
