اثربخشی مقایسه‌ای بریواراستام، سنوبامات، لاکوزامید و پرامپانل در صرع کانونی

اهمیت موضوع

صرع کانونی شایع‌ترین نوع صرع در بزرگسالان است و بخش قابل توجهی از بیماران علی‌رغم درمان، همچنان دچار تشنج می‌شوند. تصمیم‌گیری درمانی در صرع مقاوم به درمان غالباً مبتنی بر تجربه بالینی است، زیرا مطالعات مقایسه مستقیم بین داروهای نسل جدید ضدتشنج محدود است.

مطالعه حاضر با استفاده از داده‌های دنیای واقعی (Real-World Data) به مقایسه اثربخشی و ایمنی چهار داروی پرکاربرد نسل جدید یعنی:

• بریواراستام (Brivaracetam)

• سنوبامات (Cenobamate)

• لاکوزامید (Lacosamide)

• پرامپانل (Perampanel)

در بیماران بزرگسال مبتلا به صرع کانونی مقاوم به درمان پرداخته است.

طراحی مطالعه

این مطالعه یک تحلیل تجمیعی چندمرکزی از چهار مطالعه گذشته‌نگر مبتنی بر بررسی پرونده‌های پزشکی بود که بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ در ۷۱ مرکز صرع انجام شد.

جمعیت مورد مطالعه

• ۱۹۴۹ بیمار

• مجموع ۱۹۹۳ نسخه دارویی قابل ارزیابی

• سن میانه هنگام شروع دارو: ۴۲ سال

• ۵۳.۲٪ زن

بیشترین تجویز مربوط به بریواراستام (۴۷.۸٪) و کمترین مربوط به سنوبامات (۹.۶٪) بود.

پیامدهای اصلی

پیامد اولیه

• نرخ پاسخ در ۶ ماه (کاهش ≥۵۰٪ در تعداد تشنج نسبت به خط پایه)

پیامدهای ثانویه

• نرخ پاسخ در ۱۲ ماه

• آزادی از تشنج در ۶ و ۱۲ ماه

• ماندگاری درمان در ۱۲ ماه

• بروز عوارض جانبی

نتایج اثربخشی

🔹 پاسخ درمانی در ۶ ماه

پس از تعدیل عوامل مخدوش‌کننده (سن، جنس، تعداد داروهای قبلی، بار درمانی همزمان و …)، سنوبامات به طور معنی‌داری اثربخش‌تر از سه داروی دیگر بود:

• در مقایسه با بریواراستام: OR = 0.18 (P < .001)

• در مقایسه با پرامپانل: OR = 0.26 (P < .001)

• در مقایسه با لاکوزامید: OR = 0.29 (P < .001)

  اثربخشی مقایسه‌ای بریواراستام، …

احتمال پیش‌بینی‌شده دستیابی به کاهش ≥۵۰٪ تشنج:

• سنوبامات: ۸۲٪

• لاکوزامید: ۵۷٪

• پرامپانل: ۵۴٪

• بریواراستام: ۴۵٪

🔹 آزادی از تشنج در ۱۲ ماه

در تحلیل تعدیل‌شده، سنوبامات احتمال آزادی از تشنج ≥۶ ماه را به طور معنی‌داری بیشتر از:

• بریواراستام

• پرامپانل

• لاکوزامید

نشان داد.

ماندگاری درمان (Retention)

در ۱۲ ماه:

• لاکوزامید: ۸۴.۷٪

• پرامپانل: ۷۹.۴٪

• سنوبامات: ۷۷.۶٪

• بریواراستام: ۷۱.۷٪

پس از تعدیل، سنوبامات ماندگاری بالاتری نسبت به بریواراستام و پرامپانل داشت و تفاوت معنی‌داری با لاکوزامید مشاهده نشد.

ایمنی و عوارض جانبی

بالاترین میزان عوارض جانبی مربوط به سنوبامات بود:

• سنوبامات: ۵۷.۸٪

• پرامپانل: ۳۱.۷٪

• بریواراستام: ۳۰.۵٪

• لاکوزامید: ۱۴.۸٪

  اثربخشی مقایسه‌ای بریواراستام، …

شایع‌ترین عوارض سنوبامات:

• خواب‌آلودگی

• سرگیجه

• علائم CNS

نکته مهم: علی‌رغم بروز بیشتر عوارض، این موضوع به کاهش ماندگاری درمان منجر نشد.

ملاحظات فارماکوکینتیک

سنوبامات:

• مهارکننده قوی CYP2C19

• القاکننده CYP3A4 و CYP2B6

این ویژگی‌ها می‌توانند خطر تداخلات دارویی، رویدادهای قلبی-عروقی و کاهش تراکم استخوان را افزایش دهند؛ موضوعی که در بیماران سالمند یا دارای پلی‌تراپی اهمیت ویژه دارد.

اثربخشی مقایسه‌ای بریواراستام، …

تفسیر بالینی برای پزشکان

• سنوبامات بیشترین اثربخشی بلندمدت را در صرع کانونی مقاوم نشان داد.

• لاکوزامید پروفایل تحمل‌پذیری مطلوب‌تری داشت.

• بریواراستام اثربخشی کمتری نشان داد، که احتمالاً به دلیل شدت بالاتر بیماری در بیماران دریافت‌کننده آن بوده است.

• انتخاب دارو باید با در نظر گرفتن:

  • بار درمانی همزمان

  • تداخلات دارویی

  • وضعیت قلبی-عروقی

  • خطر پوکی استخوان

  • و تحمل بیمار

انجام شود.

جمع‌بندی

در این تحلیل بزرگ دنیای واقعی، سنوبامات نسبت به بریواراستام، لاکوزامید و پرامپانل اثربخشی بالاتری در صرع کانونی مقاوم به درمان داشت، هرچند با بروز بیشتر عوارض جانبی همراه بود.

نتایج این مطالعه می‌تواند در تصمیم‌گیری درمانی مرحله سوم و چهارم در بیماران با صرع مقاوم نقش راهبردی ایفا کند، اما انجام کارآزمایی‌های آینده‌نگر مقایسه مستقیم همچنان ضروری است

منبع:

اثربخشی مقایسه‌ای بریواراستام، سنوبامات، لاکوزامید و پرامپانل در صرع کانونی