تأثیر پردازش خودکار تصاویر گوشیهای هوشمند بر کیفیت و تصمیمگیری بالینی در درماتولوژی
اهمیت کیفیت تصاویر بالینی در پوست
تصاویر بالینی با کیفیت و وفاداری بالا، نقش محوری در درماتولوژی دارند. مطالعات نشان دادهاند که کیفیت عکس مستقیماً با میزان اطمینان تشخیصی و کارآمدی تصمیمگیری بالینی ارتباط دارد. با گسترش استفاده از تصاویر دیجیتال ثبتشده با گوشیهای هوشمند در مطب و بیمارستان، فرصتها و در عین حال چالشهای جدیدی در این حوزه ایجاد شده است.
ویژگیهای ویرایش خودکار که تقریباً در تمام گوشیهای هوشمند فعال هستند، با هدف بهبود ظاهری تصاویر طراحی شدهاند. همچنین ادغام این تصاویر در پرونده الکترونیک سلامت (EHR) امکان ثبت دائمی یافتههای معاینه و اشتراکگذاری آنها با سایر پزشکان را فراهم میکند. با توجه به نقش کلیدی تصاویر در درماتولوژی، بررسی تأثیر این فناوریها بر کیفیت و کاربری تصاویر بالینی ضروری است.
نقش گوشیهای هوشمند در عکاسی درماتولوژیک
در یک مطالعه، حدود ۷۳٪ متخصصان پوست اعلام کردهاند که به طور منظم از گوشی هوشمند برای عکاسی از بیماران در کلینیک استفاده میکنند. دوربینهای گوشی امکان ثبت تصاویر با کیفیت بالا را بدون نیاز به مهارت تخصصی عکاسی یا تجهیزات حرفهای فراهم میکنند.
با این حال، گوشیهای هوشمند فاقد حسگرها و لنزهای بزرگ دوربینهای DSLR یا بدونآینه هستند. برای جبران این محدودیت سختافزاری، سیستمعاملهای مدرن بهصورت خودکار تصاویر را پردازش میکنند. این پردازشها معمولاً شامل موارد زیر است:
-
افزایش وضوح ظاهری جزئیات
-
گرمتر کردن تون رنگی
-
اشباع بیشتر رنگها
-
استفاده از فناوری HDR (ترکیب چند تصویر برای افزایش کنتراست)
اگرچه این اصلاحات به ثبت تصاویر واضحتر برای کاربران غیرحرفهای کمک میکند، اما در درماتولوژی میتواند مشکلساز باشد. ویژگیهای هموارسازی تصویر ممکن است یافتههای بالینی ظریف را پنهان کنند و افزایش اشباع یا کنتراست میتواند ضایعات پوستی را شدیدتر از واقعیت نشان دهد.
تصاویر دیجیتال و پرونده الکترونیک سلامت (EHR)
بارگذاری یا انتقال تصاویر بین پلتفرمها، از جمله ادغام در EHR، اغلب با کاهش کیفیت همراه است. بسیاری از سامانههای دیجیتال برای افزایش سرعت بارگذاری و کاهش حجم ذخیرهسازی، بهطور خودکار تصاویر را فشرده میکنند.
فشردهسازی (بهویژه فشردهسازی با اتلاف داده یا lossy compression) باعث حذف بخشی از دادههای فایل اصلی شده و در نتیجه:
-
رزولوشن کاهش مییابد
-
جزئیات ظریف محو میشوند
-
دقت رنگ افت میکند
در درماتولوژی که تفاوتهای ظریف رنگ و بافت اهمیت تشخیصی دارند، این کاهش کیفیت میتواند بر تصمیمگیری بالینی، پایش ضایعات و حتی آموزش تأثیرگذار باشد. نکته مهم آن است که پس از افت کیفیت، بازیابی اطلاعات از دسترفته عملاً غیرممکن است.
در شکل ارائهشده در مقاله (صفحه ۲)، تفاوت کیفیت تصویر در سه حالت نشان داده شده است:
-
تصویر با پردازش استاندارد گوشی
-
تصویر RAW بدون پردازش
-
همان تصویر پس از بارگذاری در EHR
در این مقایسه، تصویر بارگذاریشده در EHR افت محسوس وضوح و دقت رنگ را نشان میدهد.
راهکارهای بهینهسازی عکاسی بالینی
در صورت تمایل، میتوان عکاسی بالینی را بدون پردازش خودکار انجام داد. برخی اپلیکیشنهای شخص ثالث امکان ثبت تصاویر بهصورت RAW را فراهم میکنند. این فایلها فاقد ویرایش خودکار هستند، اما باید اطمینان حاصل شود که اپلیکیشن مورد استفاده با استانداردهای حفظ حریم خصوصی (مانند HIPAA) سازگار است.
همچنین میتوان از دوربینهای DSLR استفاده کرد، اما این روش نیازمند مهارت بیشتر است و در صورت نبود آموزش کافی، ممکن است کیفیت تصویر کاهش یابد.
برای بهینهسازی کیفیت تصاویر توصیه میشود:
-
استفاده از پروتکلهای استاندارد عکاسی بالینی (نور، فاصله، کنتراست ثابت)
-
ذخیره فایل اصلی و ویرایشنشده در قالب باکیفیت مانند TIFF
-
انتقال تصاویر با رزولوشن کامل (نه thumbnail) به رایانه
-
پرهیز از انتقال از طریق ایمیل یا روشهای مستعد افت کیفیت
جمعبندی و پیامدهای بالینی
استفاده از تصاویر دیجیتال در درماتولوژی بهطور گسترده رواج یافته و عموماً ارزشمند است، اما بسیاری از متخصصان از تأثیرات پردازش خودکار گوشیها و افت کیفیت ناشی از بارگذاری در EHR آگاه نیستند.
نویسندگان معتقدند که پردازش خودکار گوشیها اغلب نسبت به تصاویر RAW کیفیت ظاهری را بهبود میدهد، در حالی که بارگذاری در EHR معمولاً باعث افت کیفیت میشود. اگر این تغییرات قابلتوجه باشند، میتوانند بر:
-
تصمیمگیری تشخیصی
-
پایش ضایعات
-
استفاده آموزشی از تصاویر
تأثیر بگذارند.
پیشنهاد شده است هنگام درج تصاویر در EHR، توضیحی مبنی بر انجام یا عدم انجام پردازش خودکار درج شود و از استفاده صرف از تصاویر بارگذاریشده برای تصمیمگیری درمانی بدون ارزیابی بالینی مستقیم پرهیز شود.
با توجه به نبود مطالعات کافی در این زمینه، انجام پژوهشهای بیشتر برای ارزیابی مزایا و پیامدهای احتمالی این فناوریها ضروری است تا متخصصان پوست بتوانند از عکاسی بالینی به شکلی بهینه و ایمن بهره ببرند.
منبع:
