مهار ANGPTL4 با MAR001 تریگلیسیرید را در بزرگسالان کاهش داد؛ نتایج کارآزمایی فاز ۲b

پیشزمینه: پروتئین ANGPTL4 فعالیت لیپوپروتئینلیپاز را مهار میکند؛ آنزیمی که در تجزیهٔ تریگلیسیرید نقش دارد. MAR001 یک آنتیبادی مونوکلونال علیه ANGPTL4 است که برای کاهش تریگلیسیرید در حال بررسی است.
روشها: در کارآزمایی فاز ۲b با نام TYDAL-TIMI 78، بزرگسالان دارای تریگلیسیرید بالا بهطور تصادفی MAR001 با دوز ۳۰۰، ۴۵۰ یا ۹۰۰ میلیگرم، یا دارونما دریافت کردند. تزریق زیرجلدی هر چهار هفته یکبار و بهمدت ۲۴ هفته انجام شد. پیامد اصلی، درصد تغییر تریگلیسیرید ناشتا از شروع مطالعه تا هفتهٔ ۱۲ بود.
نتایج: از ۲۳۶ شرکتکننده، ۱۷۷ نفر MAR001 و ۵۹ نفر دارونما دریافت کردند. میانگین سن شرکتکنندگان ۶۰٫۴ سال و میانهٔ تریگلیسیرید ناشتا در شروع مطالعه ۲۴۹٫۵ میلیگرم در دسیلیتر بود. در هفتهٔ ۱۲، تفاوت تعدیلشدهٔ تغییر تریگلیسیرید ناشتا در مقایسه با دارونما، بهترتیب برای دوزهای ۳۰۰، ۴۵۰ و ۹۰۰ میلیگرم، ۳۹٫۱−، ۴۰٫۵− و ۴۵٫۳− واحد درصد بود؛ هر سه مقایسه از نظر آماری معنادار بودند (P<0.001).
نتیجهگیری: در این کارآزمایی فاز ۲b، مهار ANGPTL4 با MAR001 تریگلیسیرید ناشتا را در هفتهٔ ۱۲ بهطور معناداری کاهش داد.
مقدمه
تریگلیسیرید بالا در افراد مبتلا به چاقی، دیابت نوع ۲ و سندرم متابولیک شایع است. هیپرتریگلیسیریدمی شدید با افزایش خطر پانکراتیت حاد همراه است. بااینحال، بهترین راهکار برای کاهش پایدار تریگلیسیرید و پیشگیری از عوارض آن همچنان در حال بررسی است.
لیپوپروتئینلیپاز آنزیم اصلی تجزیهٔ تریگلیسیرید در ذرات لیپوپروتئینیِ در گردش است. فعالیت این آنزیم بهوسیلهٔ چند پروتئین، از جمله ANGPTL4، تنظیم میشود. ANGPTL4 مهارکنندهٔ طبیعی لیپوپروتئینلیپاز است و میزان آن در برخی شرایط، از جمله روزهداری و افزایش اسیدهای چرب، بیشتر میشود. بنابراین، مهار ANGPTL4 ممکن است فعالیت لیپوپروتئینلیپاز و پاکسازی تریگلیسیرید را افزایش دهد.
MAR001 آنتیبادی مونوکلونال انسانیشدهای است که ANGPTL4 را هدف میگیرد. مطالعات اولیهٔ پیشبالینی و بالینی، کاهش تریگلیسیرید را با مهار این مسیر نشان دادهاند.
روشهای مطالعه
TYDAL-TIMI 78 یک کارآزمایی فاز ۲b، دوسوکور، تصادفیشده و کنترلشده با دارونما بود. این مقاله نتایج بخش A مطالعه را گزارش میکند.
شرکتکنندگان بزرگسال بودند و در آزمایشهای غربالگری، تریگلیسیرید غیرناشتای حداقل ۱۷۵ میلیگرم در دسیلیتر و تریگلیسیرید ناشتا حداقل ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر داشتند. شرکتکنندگان به چهار گروه تقسیم شدند و هر چهار هفته بهمدت ۲۴ هفته، یکی از موارد زیر را دریافت کردند:
- MAR001 با دوز ۳۰۰ میلیگرم؛
- MAR001 با دوز ۴۵۰ میلیگرم؛
- MAR001 با دوز ۹۰۰ میلیگرم؛
- دارونما.
پیامد اصلی، درصد تغییر تریگلیسیرید ناشتا از شروع مطالعه تا هفتهٔ ۱۲ بود. پیامدهای ثانویه شامل تغییر کلسترول بقایایی، تریگلیسیرید غیرناشتا و سهم افرادی بود که تریگلیسیرید ناشتا در آنها به کمتر از ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر رسید.
نتایج
ویژگیهای شرکتکنندگان
در مجموع ۲۳۶ نفر در ۴۸ مرکز ثبتنام شدند؛ ۱۷۷ نفر به گروههای MAR001 و ۵۹ نفر به گروه دارونما تخصیص یافتند. یک شرکتکننده در گروه دارونما درمان را آغاز نکرد و ۲۳۵ نفر وارد تحلیل اولیهٔ اثربخشی شدند.
میانگین سن شرکتکنندگان ۶۰٫۴ سال بود و ۳۹ درصد آنان زن بودند. میانهٔ تریگلیسیرید ناشتا در شروع مطالعه ۲۴۹٫۵ میلیگرم در دسیلیتر گزارش شد.
پیامد اصلی: تریگلیسیرید ناشتا
در هفتهٔ ۱۲، میانگین تغییر تریگلیسیرید ناشتا در افرادی که درمان را طبق برنامه ادامه داده بودند، چنین بود:
- دوز ۳۰۰ میلیگرم: ۳۳٫۹ درصد کاهش
- دوز ۴۵۰ میلیگرم: ۳۵٫۷ درصد کاهش
- دوز ۹۰۰ میلیگرم: ۴۰٫۳ درصد کاهش
- دارونما: ۵٫۲ درصد افزایش
در تحلیل قصد درمان، تفاوت تعدیلشده با دارونما برای دوزهای ۳۰۰، ۴۵۰ و ۹۰۰ میلیگرم بهترتیب ۳۹٫۱−، ۴۰٫۵− و ۴۵٫۳− واحد درصد بود. هر سه مقایسه از نظر آماری معنادار بودند (P<0.001).
در هفتهٔ ۱۲، نسبت افرادی که تریگلیسیرید ناشتا در آنها به کمتر از ۱۵۰ میلیگرم در دسیلیتر رسید، بهترتیب چنین بود:
- دوز ۳۰۰ میلیگرم: ۳۱٪
- دوز ۴۵۰ میلیگرم: ۳۵٪
- دوز ۹۰۰ میلیگرم: ۵۲٪
- دارونما: ۳٪
سایر چربیهای خون
در هفتهٔ ۱۲، کلسترول بقایایی ناشتا در مقایسه با دارونما بهطور معناداری کاهش یافت. تفاوت تعدیلشده میان گروههای MAR001 و دارونما برای دوزهای ۳۰۰، ۴۵۰ و ۹۰۰ میلیگرم بهترتیب ۳۷٫۳−، ۳۹٫۱− و ۴۰٫۸− واحد درصد بود.
تریگلیسیرید غیرناشتا نیز در هفتهٔ ۱۶ در هر سه گروه MAR001 کاهش بیشتری از دارونما داشت. در افراد دارای تریگلیسیرید پایهٔ حداقل ۳۰۰ میلیگرم در دسیلیتر، کاهش تریگلیسیرید نیز چشمگیر بود؛ هرچند تعداد افراد این زیرگروه محدود بود.
در دوزهای بالاتر، HDL افزایش یافت. LDL نیز اندکی افزایش نشان داد؛ نویسندگان احتمال میدهند این تغییر با جابهجایی کلسترول بین انواع ذرات لیپوپروتئینی ارتباط داشته باشد. اهمیت بالینی این یافته و تأثیر آن بر خطر قلبیعروقی هنوز مشخص نیست.
ایمنی و عوارض ناخواسته
تا هفتهٔ ۲۴، دستکم یک عارضه در ۶۹٪ از افراد دریافتکنندهٔ MAR001 و ۷۸٪ از افراد گروه دارونما گزارش شد. عوارض جدی بهترتیب در ۳٪ و ۷٪ افراد رخ داد.
از دیگر یافتههای ایمنی:
- واکنش محل تزریق: ۱۴٪ با MAR001 در برابر ۱۹٪ با دارونما؛
- تهوع یا استفراغ: ۳٪ در برابر ۲٪؛
- اسهال: ۶٪ در برابر ۷٪؛
- قطع درمان بهعلت عارضه: ۵٪ در برابر ۳٪؛
- پانکراتیت: هیچ موردی در هیچیک از گروهها گزارش نشد؛
- مرگ: هیچ موردی در طول پیگیری گزارش نشد.
افزایش آشکاری در آنزیمهای کبدی مرتبط با MAR001 مشاهده نشد.
بحث و محدودیتها
نتایج این مطالعه نشان میدهد مهار ANGPTL4 با MAR001 میتواند تریگلیسیرید ناشتا را در کوتاهمدت بهطور معناداری کاهش دهد. به نظر میرسید کاهش در افرادی که سطح تریگلیسیرید بالاتری در شروع مطالعه داشتند بیشتر باشد.
بااینحال، این کارآزمایی برای سنجش پیامدهای بالینی مانند پیشگیری از پانکراتیت حاد یا کاهش رویدادهای قلبیعروقی طراحی نشده بود و مدت پیگیری آن نیز برای ارزیابی ایمنی بلندمدت کافی نبود. همچنین، تعداد افراد مبتلا به هیپرتریگلیسیریدمی شدید محدود بود. بنابراین، برای مشخصشدن پایداری اثر، ایمنی طولانیمدت و پیامدهای بالینی به مطالعات بزرگتر و طولانیتر نیاز است.
جمعبندی
در کارآزمایی فاز ۲b، MAR001 با مهار ANGPTL4 تریگلیسیرید ناشتا را در هفتهٔ ۱۲ نسبت به دارونما بهطور معناداری کاهش داد. نتایج امیدوارکنندهاند، اما هنوز برای نتیجهگیری دربارهٔ پیشگیری از پانکراتیت، کاهش خطر قلبیعروقی یا ایمنی بلندمدت شواهد کافی وجود ندارد.
نکتهٔ تحریری: MAR001 دارویی در حال بررسی است؛ نتایج این مطالعه بهتنهایی به معنی تأیید دارو برای مصرف عمومی یا توصیهٔ درمانی نیست.
مقاله اصلی:



