توده غیرمعمول چین پروگزیمال ناخن: گزارش یک مورد از فیبروکراتوم اکتسابی چندشاخه
معرفی مورد بالینی
یک مرد ۲۳ساله و دونده حرفه‌ای ماراتن، با شکایت از رشد یک توده بدون درد و پیشرونده بر روی چین پروگزیمال ناخن شست پای چپ (پدیده زیراپونیخیال) مراجعه کرد. این ضایعه حدوداً ۰.۸ × ۰.۵ × ۰.۳ سانتی‌متر ابعاد داشت و دارای پنج زائده کراتوتیک انگشت‌مانند (Finger-like) همراه با شکاف طولی در صفحه ناخن بود.
با توجه به سابقه دویدن طولانی‌مدت و اصطکاک مکرر موضعی، احتمال آسیب‌های مکانیکی در پاتوژنز ضایعه مطرح شد. بیمار تحت جراحی برداشت کامل ضایعه با حفظ ماتریکس زاینده ناخن قرار گرفت که به بهبودی کامل بستر ناخن و بدون عود در پیگیری‌های بعدی منجر شد.
بررسی بافت‌شناسی و یافته‌های پاتولوژیک
در بررسی هیستوپاتولوژیک ضایعه، موارد زیر مشاهده شد:
- ضایعه متشکل از هسته فیبروکلاژنی متراکم همراه با عروق خونی ظریف و گشادشده بود.
- اپیدرم پوشاننده دارای هیپرکراتوز بارز و آکانتوز بود.
- در رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی، سلول‌ها از نظر نشانگر عروقی CD34 مثبت موضعی و برای نشانگرهای CD68، دسمین و S100 منفی بودند.
این یافته‌ها به تایید قطعی تشخیص «فیبروکراتوم اکتسابی چندشاخه اطراف ناخن» (Multidigitate Acquired Periungual Fibrokeratoma – MAPFK) منجر شد؛ گونه‌ای نادر از فیبروکراتوم‌های اکتسابی انگشت که تظاهرات بالینی غیرمعمول و چندشاخه دارد.
بحث و افتراق‌های تشخیصی
فیبروکراتوم‌های اکتسابی اطراف ناخن ضایعات خوش‌خیمی هستند که اغلب با بیماری‌های زیر اشتباه گرفته می‌شوند و تشخیص افتراقی آن‌ها اهمیت بالایی دارد:
- تومورهای کوئنن (Koenen tumors): معمولاً در زمینه توبروسکلروز دیده می‌شوند.
- فیبروم‌های سلولی انگشت (Digital fibromas): ضایعات فیبروزی شایع انگشتان.
- زگیل‌های معمولی (Verruca vulgaris): ضایعات ویروسی که نیاز به درمان‌های تخریبی دارند.
شناخت دقیق بالینی و پاتولوژیک این ضایعات مانع از اقدامات درمانی رادیکال و غیرضروری می‌شود.
نتیجه‌گیری
فیبروکراتوم اکتسابی چندشاخه اطراف ناخن (MAPFK) ضایعه‌ای نادر است که می‌تواند با توده‌های کراتوتیک و چندشاخه تظاهر یابد. اصطکاک مزمن مکانیکی (مانند فشار مکرر در ورزشکاران) در پاتوژنز آن نقش دارد. برداشت جراحی دقیق و محافظه‌کارانه با حفظ ماتریکس ناخن، روش درمانی بسیار مؤثری است که ضمن حل مشکل زیبایی و عملکردی بیمار، نرخ عود بسیار پایینی به همراه دارد.
مقاله اصلی:
