جاما نتورک:درمان‌های سرطان از جمله شیمی‌درمانی، رادیوتراپی و برخی مداخلات جراحی می‌توانند عملکرد گنادی را مختل کرده و منجر به ناباروری موقت یا دائمی شوند. بر اساس گایدلاین به‌روزرسانی‌شده ASCO، تمامی بیماران بزرگسال و کودکان در معرض درمان‌های گنادوتوکسیک باید پیش از شروع درمان درباره حفظ باروری مشاوره دریافت کنند

این راهنما شامل ۱۸ توصیه قوی مبتنی بر شواهد است که ۵ مورد آن دارای شواهد با کیفیت بالا هستند

اهمیت مشاوره زودهنگام حفظ باروری

توصیه کلیدی ASCO:

بحث درباره احتمال ناباروری باید در اسرع وقت و قبل از شروع درمان سرطان انجام شود (توصیه قوی)

حفظ باروری در افراد مبتلا به سر…

.

نکته بالینی:
تاخیر در مشاوره ممکن است فرصت استفاده از روش‌های استاندارد حفظ باروری را از بین ببرد.

---

روش‌های حفظ باروری در مردان مبتلا به سرطان

۱. انجماد اسپرم (Sperm Cryopreservation)

روش استاندارد و توصیه‌شده:

• باید پیش از شروع درمان انجام شود (توصیه قوی، شواهد با کیفیت بالا)

• در متاآنالیز شامل ۲۳,۱۷۸ بیمار:

  • ۹٪ از نمونه‌ها برای بارداری استفاده شد

  • نرخ تولد زنده با ICSI حدود ۲۳٪ گزارش شد

مزیت:
امکان انجام طی چند روز، بدون تاخیر قابل توجه در درمان سرطان.

۲. استخراج اسپرم از بیضه (TESE)

برای بیمارانی که قادر به ارائه نمونه انزال نیستند:

• قبل از درمان پیشنهاد می‌شود (توصیه قوی)

  حفظ باروری در افراد مبتلا به سر…

• موفقیت استخراج اسپرم: ۴۲ تا ۵۷٪ موارد

ریسک‌ها:

• هماتوم

• آتروفی بیضه

• هیپوگنادیسم

• عوارض جراحی حدود ۳٪ موارد

روش‌های حفظ باروری در زنان مبتلا به سرطان

۱. انجماد جنین (Embryo Cryopreservation)

روش با بیشترین شواهد:

• توصیه قوی با شواهد با کیفیت بالا

  حفظ باروری در افراد مبتلا به سر…

• نرخ بارداری بالینی: حدود ۴۹٪

• نرخ تولد زنده: ۳۵ تا ۴۱٪

محدودیت:
نیاز به تحریک تخمدان و تاخیر ۲–۳ هفته‌ای در شروع درمان.

۲. انجماد اووسیت (Oocyte Cryopreservation)

مناسب برای بیمارانی که تمایلی به استفاده از اسپرم شریک ندارند:

• توصیه قوی

• نرخ تولد زنده: ۲۵ تا ۳۲٪

۳. انجماد بافت تخمدان (Ovarian Tissue Cryopreservation)

• قابل انجام فوری بدون تحریک هورمونی

• نرخ بارداری بالینی: ۴۳٪

• نرخ تولد زنده: ۱۹ تا ۳۲٪

ریسک مهم:
امکان بازگرداندن سلول‌های بدخیم در برخی سرطان‌ها هنگام پیوند مجدد.

حفظ باروری در کودکان و نوجوانان

• در بیماران پس از شروع بلوغ: روش‌های استاندارد (انجماد اسپرم یا اووسیت) توصیه می‌شود

• در کودکان پیش‌بلوغ:

  • انجماد بافت تخمدان

  • انجماد بافت بیضه (هنوز تجربی و بدون تولد زنده گزارش‌شده)

ایمنی تحریک تخمدان در سرطان پستان

نگرانی درباره افزایش استروژن:

مطالعه متاآنالیز در ۴۶۴۳ بیمار سرطان پستان نشان داد تحریک تخمدان (اغلب با مهارکننده آروماتاز) با افزایش خطر عود یا مرگ همراه نبود

ملاحظات عملی برای پزشکان

• فوریت درمان نباید مانع مشاوره حفظ باروری شود

• انجماد اسپرم طی چند روز انجام می‌شود

• انجماد اووسیت/جنین حدود ۲–۳ هفته زمان نیاز دارد

  حفظ باروری در افراد مبتلا به سر…

• هزینه و پوشش بیمه‌ای باید بررسی شود

• دسترسی جغرافیایی ممکن است محدود باشد

جمع‌بندی بالینی

بر اساس گایدلاین ASCO 2025:

✅ تمامی بیماران در معرض درمان گنادوتوکسیک باید مشاوره حفظ باروری دریافت کنند
✅ انجماد اسپرم و جنین روش‌های با شواهد قوی هستند
✅ انجماد اووسیت و بافت تخمدان گزینه‌های مؤثر دیگر هستند
✅ در بیماران کودک و نوجوان، تصمیم‌گیری باید با رضایت والدین و مشارکت بیمار انجام شود
✅ مشاوره زودهنگام حیاتی است

منبع:

حفظ باروری در افراد مبتلا به سرطان